22. Sympozjum Naukowe CZŁOWIEK - MEDIA - EDUKACJA - obszerna relacja serwisu Reedukacja.pl
Autor: Redakcja Reedukacja.pl


Kolejny wykład pt. "Nowy wymiar zasobów informacyjnych WWW" przedstawił prof. zw. dr hab. inż. Włodzimierz Gogołek (Uniwersytet Warszawski). Podkreślił, że w 2010 roku suma cyfrowych informacji wyprodukowanych na świecie w ciągu jednego roku przekroczyła po raz pierwszy jeden zeta bajt (1021). Aby słuchacze mogli wyobrazić sobie o jakich ilościach danych mówimy, prelegent porównał je do 10 słupów książek z Ziemi do Plutona. Sytuacja taka stworzyła nowe wyzwania dla nauki, edukacji oraz mediów. - Jak zatem wybrać odpowiednią informację, aby odrzucić te, którymi jesteśmy manipulowani - pytał profesor. Podczas wykładu wprowadził pojęcie "rafinacji informacji", która stwarza możliwości wykrywania, na zadanym poziomie ufności, obrazu przeszłego i obecnego statusu informacyjnego rzeczywistości, a nawet prognozowania przyszłości. Uzyskane w ten sposób dane tworzą obraz potrzeb i zachowań indywidualnych użytkowników, ale także społeczności jako całości. Zdaniem profesora nauczyciele i ich decydenci, którzy jako pierwsi skorzystają z potencjału rafinacyjnego Big Data będą najbliżej bieżących potrzeb uczących się, rynku i współczesnych oczekiwań społecznych.

Następnie prof. zw. dr hab. Maciej M. Sysło (Uniwersytet Wrocławski) zaprezentował wykład "Indywidualizacja kształcenia: idee, metody, narzędzia", podczas którego zwrócił się do zgromadzonych, czy ktoś zapytał ucznia, czego on sam oczekuje od edukacji. - Współczesny uczeń, każdy inny, połączony 7/24 z całym światem, zachowuje się inaczej niż jego rówieśnik sprzed dekady. Być może jeszcze nie ma wyobrażenia, jak powinna wyglądać jego szkoła, ale już teraz ma inne oczekiwania od nauczycieli, szkoły i tego, czego chciałby się uczyć - mówił profesor. Podkreślił przy tym, że jednym z wyzwań dziesiejszej szkoły jest, by nie tworzyć podziału między warunkami pracy w szkole – z użyciem przestarzałej technologii, a warunkami, z którymi uczniowie spotykają się poza szkołą. Należy poszukać rozwiązań, które pozwolą uczniowi wiecznie połączonemu z innymi dzięki internetowi, korzystał z tych połączeń w kształceniu i rozwoju własnej osoby.
Zdaniem prelegenta powinno stwarzać się takie same możliwości dla ucznia, ale jednocześnie oczekiwać innych rezultatów. Obecnie wszyscy uczniowie mają taki sam test – wszyscy są w ten sam sposób oceniani. Taka sytuacja jest zaprzepaszczeniem szansy umiejętności wyboru przez ucznia. Przykładem mogą być testy PISA, które służą rządom państw do klasyfikowania, a nie do rozwoju jednostek. Każdy z uczniów ma przecież inne zainteresowania i możliwości. Wyrównywanie szans jest obniżaniem poziomu nauczania - przekonywał profesor. Podczas swojego wystąpienia apelował także, aby nie debatować nad e-podręcznikiem w szkołach, ale przede wszystkim nad kreowaniem odpowiedniego środowiska edukacyjnego. Zachęcał przy tym do zmiany podejścia do edukacji i wykorzystywania np. metody tzw. odwróconej klasy, która daje inną kulturę uczenia się. Zaznaczył, że jest świadomy, że może być ona trudna do zaszczepienia w Polsce, ale jest bardzo efektywna. Metoda ta polega na tym, że większość pracy uczeń wykonuje poza klasą samodzielnie, a  w klasie cała uwaga koncentrowana jest na rozwiązywaniu problemów, które sprawiały najwięcej trudności podczas samodzielnej pracy. Profesor zachęcał także do wprowadzenia nowych standardów dla nauczycieli – powinniśmy sprawdzać jak nauczyciele zachowują się w klasie, a nie podczas egzaminu, tak jak jest obecnie. Na zakończenie swojego wystąpienia prof. Sysło przypomniał, że szkoła jest dla uczniów, a nie odwrotnie.

Po przerwie prezentację pt. "Ucieczka od wolności i edukacji do sieci informacyjnej" zaprezentował prof. zw. dr hab. Kazimierz Wenta (Wyższa Szkoła Humanistyczna TWP, Szczecin). Prelegent podniósł temat dwuznaczności zachowań - ucieczki nie chcąc być zniewolonym, a jednocześnie wchodzenia do internetu, przez co ulegamy zniewoleniu. Jest to swoista ucieczka „od” i „do” wolności - mówił. Jego zdaniem edukacja medialna jest jednym z wielu obszarów wychowania na rzecz funkcjonowania człowieka w świecie wirtualnym, przygotowania do życia w sieci społecznościowej, dlatego jest przede wszystkim adresowana do dzieci i młodzieży jako cyfrowych tubylców. Podkreślił, że cały czas aktualne jest wyzwanie: uczyć się, aby być, uczyć się, aby żyć, uczyć się nawet wtedy, gdy doraźne rozwiązania i sukcesy są odległe, a niekiedy kryją się za horyzontem teraźniejszych jednostkowych potrzeb i możliwości.
Następnie głos zabrał prof. dr hab. Władysław Błasiak (Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN,  Kraków) prezentując wykład pt. Oczy, media, edukacja. Prelegent przedstawił aktualne osiągnięcia nauki w dziedzinie badań nad ludzkimi gałkami ocznymi. Jak się okazuje, dzięki analizie danych można badać efekty nauczania. Profesor zaprezentował niezwykle ciekawe wyniki eksperymentu dydaktycznego, który polegał na dokonaniu nagrań z kamery wideo reakcji gałek ocznych i późniejszej ich analizy do określenia zachowań uczniów. Autor wystąpienia przekonywał, że reakcje gałek ocznych dostarczają informacji o czym uczeń myśli, jaki jest jego tok rozumowania, w jaki sposób mózg analizuje i próbuje podjąć decyzję. - Dzięki technologii możemy sprawdzić, czy odpowiedzi, których udziela jest pewien, czy raczej dokonuje odpowiedzi nie będąc pewnym swojej wiedzy - tłumaczył. Nowoczesna technika pozwala obecnie badać procesy edukacji i je wspomagać, ponieważ podczas sprawdzania wiedzy ucznia jesteśmy w stanie zaobserwować, w którym miejscu pojawiają się problemy. Z przeprowadzonych dotychczas badań wynika, że studenci uzyskujący lepsze wyniki w nauce dwa razy więcej czasu poświęcają na analizę treści zadań od tych słabszych. Zdaniem profesora rozwój technologii już niedługo pozwoli efektywniej pomagać studentom z trudnościami w nauce. Na zakończenie wystąpienia podkreślił, że najważniejsze w odniesieniu sukcesu jest zainteresowanie się przedmiotem.
Prezentację pt. Elektroniczne rozwiązania wspomagające naukę chemii w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej przedstawiła prof. dr hab. Hanna Gulińska (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań). Autorka wystąpienia mówiła o multibookach, w których zgromadzono niezwykle ciekawy materiały umożliwiające interaktywne poznanie chemii. Ponadto zaprezentowała zestaw chemiczny, który umożliwia uczniom samodzielne wykonywanie licznych doświadczeń. Podczas prezentacji nie zabrakło rónież eksperymentów chemicznych wykonanych na sali obrad. Podsumowując prezentację prof. Hanny Gulińskiej prof. J. Morbitzer podkreślił, że dla sukcesu w edukacji ważny jest pomysł i pasja w wykorzystaniu technologii.

Kolejny wykład "O różnych aspektach antropomorfizacji, „systemach intencjonalnych” i dyskretnym uroku technologii" przedstawił prof. dr hab. Krzysztof Mudyń (Uniwersytet Pedagogiczny, Kraków). Podczas wystąpienia podkreślił, że każdy przejaw interaktywności jest zachętą, który prowokuje człowieka do odpowiedzi. Omówił przejawy antropomorfizacji, szczególnie w kontekście technologii informacyjnych i inteligentnych urządzeń, także zwrócił uwagę na konsekwencje społeczno-psychologiczne tego zjawiska. Prelegent zaznaczył, że ilość badań nad uwarunkowaniami i konsekwencjami antropomorfizacji jest stosunkowo niewielka, natomiast ilość pytań jest coraz większa. Jego zdaniem to dobrze, gdy „nie-ludzi” traktujemy jakby „po ludzku”, jednak taka skłonność do antropomorfizacji związana jest z pewną dehumanizacją człowieka. Prelegent tłumaczył jednocześnie, że otwartym pozostaje nadal pytanie o wzajemne zależności – czy skłonność do antropomorfizacji jest skutkiem dehumanizacji, czy raczej dehumanizacja jest konsekwencją – wymuszanej rozwojem technologii – potrzeby komunikacji typu człowiek-maszyna. Zdaniem autora wystąpienia intensywność przejawów antropomorfizacji wśród uczniów i młodzieży jest interesująca, ponieważ może świadczyć o braku bliskich relacji z ludźmi, w tym także z rówieśnikami.

Prof. dr hab. Wiesław Babik (Uniwersytet Jagielloński, Kraków) podczas wykładu pt. "Korzyści i zagrożenia związane z korzystaniem z portalu społecznościowego Facebook" mówił nt. istniejących zagrożeń na portalach społecznościowych, których nie wszyscy zwykle są świadomi. Towarzysząca profesorowi mgr Sylwia Cholewiak przedstawiła wyniki przeprowadzonych badań w tym zakresie. W następnym wykładzie pt. "Rola technologii informacyjnych w akademickim kształceniu technicznym" autorstwa prof. dr hab. Marii Kozielskej (Politechnika Poznańska) zaprezentowane zostały wyniki badań studentów kierunków technicznych 5 polskich i 3 niemieckich uczelni. W badaniu preferencji poznawczych uczestniczyło ponad 2 tys. studentów. Prelegentka podkreślała, że wszyscy uczymy się inaczej, dlatego też nie powinniśmy uczyć wszystkich w ten sam sposób, ale respektować preferencje sensoryczne uczniów i studentów. System sensoryczny określa bowiem indywidualną strategię uczenia się i styl komunikowania się z innymi osobami. Decyduje o indywidualnym sposobie odbierania i przetwarzania informacji przekazywanych kanałem wzrokowym, słuchowym lub kinestetycznym. Preferencje te rozstrzygają m.in. jakiego typu informacje student najłatwiej spostrzega i pamięta, czyli decydują o sposobie tworzenia swojej reprezentacji rzeczywistości. Z badań przeprowadzonych wśród studentów uczelni technicznej wynikają pewne zmiany w zakresie preferencji poznawczych studentów, które przypuszczalnie są rezultatem długoletniego ich udziału w procesie uczenia się - tłumaczyła prelegentka. Podkreśliła jednocześnie, że wiedza nauczycieli o preferencjach sensorycznych ich studentów jest niezmiernie istotna dla kierowania ich procesem uczenia się. Konieczne wydaje się tworzenie studentom sytuacji dydaktycznych sprzyjających uczeniu się. Profesor Morbitzer podsumował, że istotna w tym aspekcie jest indywidualizacja nauczania.

Po przerwie prof. dr hab. inż. Grzegorz Kiedrowicz (Politechnika Radomska) przedstawił wykład pt.  "Problem ilościowego pomiaru wiarygodności informacji w Internecie", który został przygotowany wspólnie z małżonką dr inż. Elżbietą Kiedrowicz (Politechnika Radomska). Prelegent omówił problematykę korzystania z informacji internetowej. Jego zdaniem wiedza na temat doboru i selekcji tej informacji nie jest do końca rozpoznana.
Kolejny, niezwykle ciekawy wykład pt. "Komputery dla szkoły czy szkoła dla komputerów? Rozważania wieloletniego pedagoga i nauczyciela" zaprezentował prof. dr hab. Jan Rajmund Paśko (Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN, Kraków). Podczas wystąpienia prelegent podjął tematykę roli komputerów w szkołach. - Jedni uważają, że „komputer” jest dobry na wszystko i on uzdrowi szkolnictwo. Inni wręcz odwrotnie, uważają go za „szatana” XXI wieku - mówił profesor. Przekonywał, że współczesna szkoła została narażona na zewnętrzne działania pseudonowatorskie, których celem jest w dużej mierze zapewnienie rynku zbytu dla produktów edukacyjnych. - My ciągle jesteśmy zafascynowani. To, że coś się nam się podoba, to nie znaczy, że będziemy się tym zajmować. Ludzi nie powinno wyposażać się w zabawki, ale w umiejętności - tłumaczył. Nawiązał przy tym do pomysłów, by każdy uczeń posiadał przenośny komputer lub iPada. Jego zdaniem dystrybutorzy sprzętu zachowują się tak, jakby tylko od wprowadzenia prezentowanych rozwiązań zależała jakość kształcenia. Przestrzegał przy tym, że po ostatniej reformie podręcznik urósł do rangi drogowskazu merytorycznego. Zniknęło pośrednie ogniwo pomiędzy podstawą programową (dokument ustalony przez ministerstwo) a podręcznikiem, którym był program nauczania opracowany często przez autorów podręczników. Bez nauczyciela nie można realizować programu nauczania, chociaż obecne działania zmierzają do deprecjonowania roli nauczyciela, która już w tej chwili jest mocno ograniczona. Profesor zachęcał, aby problematykę „komputera” w procesie edukacji rozpatrywać w kontekście uczeń – nauczyciel. - Mentalność ucznia właściwie nie uległa zmianie od wielu lat. Zawsze był on w oczach nauczyciela, leniwy, skory do rozrabiania, niezdyscyplinowany. To nie uczniowie są coraz gorsi, to model wychowawczy nie nadąża za zmianami społecznymi. Dlatego rola nauczyciela w dalszym ciągu jest nieoceniona w procesie edukacji grupowej. Uczeń powinien mieć swojego mistrza - tłumaczył prof. Paśko.

Wykład pt. "Przykłady wykorzystania nowoczesnych technologii w komunikacji alternatywnej" przedstawiła prof. dr hab. Jolanta Zielińska (Instytut Pedagogiki Specjalnej, Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie). Prelegentka omówiła przykłady wykorzystania nowoczesnych technologii w komunikacji alternatywnej, którą określa się sposób przekazywania informacji używany przez osoby, które z różnych powodów nie mogą porozumiewać się za pomocą mowy dźwiękowej. Zaprezentowała oprogramowanie komputerowe wspomagające komunikację alternatywną, w tym m.in. takie programy jak:
  • Symbol for Windows;
  • Symbol for Windows – Personal Communicator;
  • Symbol for Windows – baza symboli Bliss;
  • Symbol for Windows – baza symboli Piktogram;
  • SymWord;
  • ZoomText Magnifier;
  • The Grid 2
  • Seria programów Sensory
  • Easy Games
  • Oops!
  • Happy Duck;
  • Z Tosią przez pory roku;
Zostały one opisane w publikacji "CZŁOWIEK - MEDIA - EDUKACJA". Oferta programów komputerowych wspomagających komunikację alternatywną i kształtujących niezbędne do jej realizacji sprawności jest bardzo bogata. Inne niż omówione programy wspierające komunikację alternatywną to:
  • Photo – zawierający 1800 symboli w formie zdjęć;
  • Paper Chart Maker – program do projektowania i drukowania plansz do komunikacji;
  • Memory – gra kształtująca pamięć z użyciem symboli;
  • Programy Lammera – gry i zabawy dla dzieci w wieku szkolnym obsługiwane za pomocą specjalistycznych urządzeń umożliwiających dostęp do komputera osobom z dużymi ograniczeniami fizycznymi i umysłowymi (przyciski);
  • Happenings – gra przeznaczona dla dzieci w celu rozwijania umiejętności percepcji wzrokowej i umiejętności językowej. Gra składa się z 32 różnych rysunków, które za dotknięciem myszy, przycisku lub klawiatury pojawiają się na ekranie. Jeśli użytkownik wykorzysta wszystkie rysunki, komputer potwierdza to dźwiękiem.
  • Megamix – zestaw 8 edukacyjnych gier przeznaczonych dla dzieci w wieku 3–8 lat. Każda gra daje się dostosować do możliwości użytkownika;
  • Abrakadabra – gra służąca do rozwijaniu umiejętności wzrokowego postrzegania otoczenia, rozwoju języka i technik obsługi komputera przy użyciu przełącznika. Gra posiada rozwiniętą animację i dźwiękowe nagrody za poprawne wykonanie zadania;
  • Teedy Games – program składający się z 12 różnych akcji służących do rozwijania umiejętności poruszania się w przestrzeni oraz nazywania różnych czynności;
Podczas wykładu prelegentka omówiła także komputerowy sprzęt specjalistyczny wspomagający komunikację alternatywną, tj.:
  • Tech Touch
  • IntelliKeys USB
  • Keyguards for IntelliKeys
  • BigKeys LX
  • Large Print Keyboard
  • BigTrack
  • SWEETY! 2X12,7
  • Head Pointer
  • Klawiatura Maltron
  • C12+CEye
  • PCEye
  • EyeTech TM4
  • BlinkIt
  • i wiele innych
Jak widać oferta – zarówno programowa, jak i sprzętowa – skierowana do osób posługujących się komunikacją alternatywną z użyciem do tego celu komputera jest bardzo różnorodna i wydaje się wychodząca naprzeciw ich zapotrzebowaniu w tym zakresie. Problem jednak w tym, że informacje na ten temat tych nowoczesnych technologii dostępne są wyłącznie w internecie, do którego bardzo często osoby potrzebujące takich rozwiązań nie mają dostępu - mówiła prof. Zielińska.

 |<  <  1  2  3  >  >|