Naukowe Centrum Obrazowania Biomedycznego w Kajetanach
Autor: PAP - Nauka w Polsce

Naukowe Centrum Obrazowania Biomedycznego to pierwszy w Polsce ośrodek, w którym prowadzone są badania naukowe i kliniczne z zastosowaniem nowoczesnych metod obrazowych, jak funkcjonalny rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa. Centrum rozpoczęło swoją działalność pod koniec marca br. w Kajetanach pod Warszawą przy Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu.

Centrum jest wyposażone w ważący kilkanaście ton skaner rezonansu magnetycznego 3T - ogromny magnes, który wytwarza pole o natężeniu 3 Tesli, czyli 100 tys. razy większe niż pole magnetyczne Ziemi. Pozwala on nie tylko na badanie morfologii mózgu, ale też - dzięki odpowiedniemu oprogramowaniu - umożliwia badanie jego czynności (fMRI - funkcjonalny rezonans magnetyczny) oraz analizę przebiegu połączeń nerwowych w mózgu (badania tensora dyfuzji - DTI). Oprócz ogromnego magnesu 3T, placówka posiada aparat umożliwiający jednoczesną rejestrację elektrycznych fal mózgu (EEG) oraz obrazów z badania fMRI. Planowany jest ponadto zakup skanera do tomografii komputerowej (która wykorzystuje promienie Rentgena).


Piotr Bogorodzki z Instytutu Radioelektroniki Politechniki Warszawskiej, wyjaśnia, że technika fMRI pozwala obserwować czynności zachodzące w mózgu w sposób pośredni - w miejscu, w którym neurony nasilają pracę wzrasta ukrwienie tkanki nerwowej i zużycie tlenu, a to jest rejestrowane przez skaner. Badanie fMRI różni się od standardowego rezonansu tym, że pozwala uzyskać nie kilka obrazów dobrej jakości, ale rodzaj „filmu” o tym, co się w mózgu dzieje - tłumaczy Bogorodzki.

Dzięki tej metodzie można lepiej zrozumieć, jakie funkcje pełnią poszczególne obszary mózgu - kora słuchowa, czuciowa, wzrokowa, ruchowa. Do badań tego typu wykorzystuje się szereg urządzeń wspomagających stymulację pacjenta w czasie testu. Na przykład, przy stymulacji wzrokowej pacjent może widzieć w lusterku obraz zrzucany z projektora (w Kajetanach rolę tę pełnią specjalne gogle); do stymulacji słuchowej służą specjalne słuchawki piezoelektryczne; można stymulować czuciowo, motorycznie albo podawać różne zapachy przez rurkę czy pobudzać zmysł smaku.

Zdaniem Pawła Solocha z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, przy pomocy fMRI można np. oceniać skuteczność działania leków w różnych chorobach, jak nadpobudliwość psychoruchowa (ADHD). Ta nieinwazyjna metoda pozwala wyznaczyć wszystkie miejsca w mózgu odpowiedzialne za procesy myślowe; pomóc w badaniach odporności na stres; w rehabilitacji neurologicznej; w neuromarketingu; w badaniach zaburzeń mowy, pisania, widzenia, pamięci; badaniach procesów poznawczych i reakcji emocjonalnych; skutków uszkodzeń mózgu; wykrywaniu kłamstw" – wymienia Solocha.

Centrum umożliwi dynamiczny rozwój badań dotyczących funkcji układu słuchowego. Mają one doprowadzić do stworzenia map aktywacyjnych mózgu człowieka ze szczególnym uwzględnieniem kory słuchowej. Można badać np. zmiany zachodzące w mózgu podczas uczenia się nowych języków, zmiany u osób dwujęzycznych, słuch absolutny etc.

Centrum jest wspólną inicjatywą Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu oraz Instytutu Radioelektroniki Politechniki Warszawskiej, wspieraną przez wiele polskich ośrodków naukowych - przede wszystkim przez Sieć Inżynierii Biomedycznej - BIOMEN. Inicjatywę wsparło też Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.