Neurorehabilitacja osób z zaburzeniami mowy
Autor: Zbigniew Wojtasiński (PAP Nauka w Polsce z dnia 11.03.2011)

Zespół specjalistów z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN na czele z prof. Elżbietą Szeląg opracował unikatową metodę neurorehabilitacji osób z zaburzeniami mowy. Co ciekawe u ludzi zdrowych poprawia również funkcje poznawcze.

Metoda jest wprowadzana w Polsce i w Niemczech i jest przeznaczona dla osób, którym nie pomaga klasyczna rehabilitacja czy logopedia, np. ludziom z afazją, zaburzeniem mowy powstałym na skutek uszkodzenia mózgu. Aż dwóm trzecim takich osób nie można w pełni przywrócić sprawności językowej klasycznymi terapiami. Logopedzi duże trudności mają również z poprawą mowy u dzieci z zaburzeniami językowymi. Czasami, mimo wielu żmudnych zajęć, poprawa mowy u wielu dzieci jest niewielka.

Według prof. Elżbiety Szeląg, obojętnie ile pracy włożymy w rehabilitacje niektórych osób, efekty będą mało satysfakcjonujące. Tak jest wtedy, gdy przyczyny ich zaburzeń nie znajduje się na poziomie językowym, lecz tkwią znacznie głębiej - w zakłóceniu mechanizmów neuronalnych mózgu.

Zdaniem profesor Szeląg niemożliwe jest przywrócenie sprawności językowej bez usprawnienia odpowiednich neuronów, które są odpowiedzialne za percepcję czasu, podstawowego procesu, od którego zależą nasze funkcje poznawcze, a być może także nasza świadomość. Mózg człowieka nie pracuje w sposób ciągły. Wszelkie kluczowe dopływające do nas informacje są opracowywane w przedziałach czasowych, w których odbierane są poszczególne dźwięki. Jeśli przerwa między nimi jest byt krótka, zlewają się w jeden dźwięk.

Metoda terapii polega na treningu percepcji czasu, który ma skrócić zbyt długie interwały w pracy mózgu. Służą do tego zestawy ćwiczeń przypominających gry komputerowe.

Ćwiczenia pomagają też osobom zdrowym, które nie mają zaburzeń mózgu. Pozwalają usprawnić zdolności poznawcze, takie jak przyswajanie nowych informacji, pamięć, koncentrację uwagi i kojarzenie. Przydatne są zarówno u osób starszych, jak i ludzi młodych.

Aktualnie polscy specjaliści pracują nad nowymi ćwiczeniami, dostosowanymi do poszczególnych grup wiekowych, jak i zaburzeń.